Aikido Sakatlanmaları

Maalesef Aikido antrenmanlarındaki riskleri hafife alıyoruz. Oysa O-Sensei’nin dojo kuralları içinde en önemlisi her Aikido tekniÄŸinin ölümü ve yaÅŸamı ayırabilecek güçte olduÄŸu ve çok dikkatli çalışılması gerektiÄŸiydi. Burada en büyük sorumluluk hocalara düşüyor. Dojoya yeni gelen öğrencinin en kısa surede dikkatli ve verimli çalışmaya alışması aslında ilk izlenimlere dayalıdır. Genelde Aikido sadece baÅŸkaları ne yapıyorsa ona uymakla öğrenilir. Söze gerek yoktur. DoÄŸru çalışılan bir Dojoya düştüyseniz ne ala. EÄŸer bilinçsizce çalışılan bir ortama girmiÅŸseniz başınıza gelecekler daha iÅŸin başında bellidir. Bazı aikidocuların kendilerini ne kadar sık sakatladıklarını görüyorsunuz.
1) Doğru zihin durumu: Duyarlı ve uyanık oluş, yaralanmaların önüne geçtiği gibi teknikleri doğru öğrenmenizi de sağlar. Derse tüm dikkatini vermek aynı zamanda bedenini de öğretinin hizmetine sunmak demektir. İyi bir öğrenci en kısa surede zarar vermemeyi ve kendi canını yakmamayı da öğrenir. Hocaya ve çalışma arkadaşlarınıza güven duymuyorsanız mutlaka bazı tatsız tecrübeleriniz olacaktır.
Aikido iki kişiyle yapılır. Karşınızdakinden beklediğiniz duyarlılığa siz sahip misiniz? Çalışırken dikkatinizi Ukenize ya da Nagenize verin. Açılıp kapanan dojo kapısına dönüp bakmayın.
2) Ukemiler: Ukemi, düşmek demek deÄŸildir. Aradaki fark Ukemi’nin istemli yapılmasıdır. Kelime UKERU (kabul etmek/almak) kökünden türemiÅŸtir. MI ekiyse insan bedenini hatta ceninin ana rahmindeki pozisyonunu anlatır. Yani UKEMI, kendi bedenini kabul etmek ya da cenin pozisyonu almak olarak yorumlanabilir. Aikido ukemisi Judodakilerden farklıdır. Ukemi asla yerde bitmez. Uke ukemiden sonra Nage’ye dönüşür. Oysa modern Judo’da (özellikle Ushiro ve Yoko ukemilerde) basit anlamda, ukemiyle teknik (çalışma/egzersiz) biter. Kazanan ve kaybeden taraflar ayrılmıştır. Aikido ise çatışmaya her iki tarafında kazanacağı bir çözüm getirir. Uke de, Nage de Aikidocu olarak kabul edilirler. Judo tipi (yere el vurmalı) ukemiler bedenin düşüşten aldığı sokuru pek azaltmazlar. Oysa bizim ukemilerimizde ÅŸok, beden üzerindeki sonsuz sayıdaki noktalara dağılarak emilir. Ukemilerle ilgili ikinci önemli nokta da gerekmeyen yerde, doÄŸal olanın dışında parende atmaktır. Oysa uke için yerleÅŸmek de bir çözümdür. ÖrneÄŸin kotegaeshi’de bir bacağı katlayıp yere çökmek de çalışmayı ayni ÅŸekilde sürdürmeyi saÄŸlar. Böylece sakatlanma ihtimali ortadan kalkar. Yüksek düşüşlerde yere ne kadar yumuÅŸak inseniz de bunu mahsus yaptığınızda hareketsiz organlarınızı (böbrekler vs) uzun vadede tahrip edersiniz. Aklımıza gelmeyen ÅŸeylerden biri de gözdeki aÄŸ tabakanın yırtılmasıdır. EÄŸer nageniz sizin ille de (sözle) belirli bir ÅŸekilde düşmenizi istiyorsa bir mazeret bulun ve istemediÄŸiniz ÅŸeyleri asla yapmayın. ÇoÄŸunlukla. Birinci maddedeki zihin durumu (güven ve pozitif hisler) oluÅŸmamışsa ukemilerde sakatlanmalar doÄŸabilir. Aikido’yu gösteri sanatı gibi ele alan öğrenciler, ustalara özenerek ukemi yapmaya çalışmaktalar. Henüz Aikido’nun beden üzerindeki kas yumuÅŸaması ve rahatlama etkileri oluÅŸmadan, tabiri caizse kazık gibi sert bir vücutla Ukemi düzgün de yapılsa sonuç pek tatmin edici olamaz. Antrenman öncesi hazırlıklar bu noktada önemini gösteriyor. Bunlara dikkat edilirse ukemiler yorucu olmaktan çıkar. Saatlerce nefes nefese kalmadan çalışmak mümkün olur.
3) Nagewaza : Iriminage ve Shihonage en tehlikeli tekniklerin başında gelir. Japon üniversitelerinde 1980′li yıllarda yapılan bir araÅŸtırmaya göre ölümler (yanlış okumadınız ölümler!), yoÄŸun ukemi (bir antrenmanda 150-200) yapılan seanslarda ve bu iki teknik esnasında ortaya çıkmaktadır. Kafa bir veya daha çok kez yere vurmuÅŸtur. Beyin damar yapısı parmak izi gibi insandan insana farklılık gösterir. Bazılarımız bu tip darbelere dayanıksızız. Bunu da talihsiz bir ÅŸekilde keÅŸfetmek söz konusu olduÄŸundan aşırılıktan kaçınmak en iyisidir. Yeri gelmiÅŸken hatırlatalım, dikkatiniz dağılmışsa ve toparlanamıyorsanız antrenmana ara verin. Hocalık yapan arkadaÅŸlarımız da lütfen öğrencileri ayrı ayrı ele alarak her birinin deÄŸiÅŸik metabolizmalara sahip olduklarını unutmasınlar. Zaten Aikido’nun bireysel bir yol olduÄŸunu söylemiyorlar mı?
4) Nitelik-Nicelik: Antremanlarin miktarı tabii ki önemlidir. Ancak bu sureyi dolduran çalışmanın kalitesi daha da önemlidir. “İki saat çalıştım.” ya da “On yıllık Aikidocuyum” sözlerinin tek başına anlamı yoktur. O söz konusu olan iki saat ya da on yıl nasıl deÄŸerlendirilmiÅŸ acaba? Bir antrenmanda dökülen ter o antrenmanın sportif yoÄŸunluÄŸunu gösterir. Öğrencilerin kavradıkları incelikler ise öyle yorgunlukla, kasla ölçülemez. Aikido sinir siteminin de katılımını gerektiren bir uÄŸraÅŸ. Bakarsınız bir teknikteki ritmi müzik dinlerken çözmüşsünüz.
5) Çalışma düzeni: Tatami’yi doÄŸru paylaÅŸmak çok önemli. Soyunma odasında, yolda yürürken dikkatsizce davranan, baÅŸkalarına çarpan kiÅŸilerin bunu anlaması zordur. Aikido da bu tip hatalı sosyal davranışları düzeltmiyor mu? Çalışma düzeninin olmayışı birbiriyle çalışmayanların bile çarpışmalarına, birbirlerinin üstlerine düşmelerine neden olur. Dojoları kapasitesinin üstünde dolduranlardan burada bahsetmeyeceÄŸim, çünkü bu konuda öğrencilere de sorumluluk düşüyor. Bir düzen önermek gerekirse ÅŸunu söyleyebilirim: Düşenler (ukeler), çalışılan teknik ne olursa olsun tatami dışına doÄŸru düşer ya da düşürülürlerse sorun kalmaz. “Tatami dışı” sözünü bir yön ifadesi olarak kullanıyorum. Bazı günler dojo daha kalabalık ya da daha tenha olabilir. Bunu bir fırsat olarak görüp o günün dersini bu duruma uyarlamak yoluna gidilebilir.
6) Isınmalar: Farklı mevsimlerde farklı uzuvların sakatlanmaları söz konusudur. Örneğin soğuk havalarda el ve ayak parmakları soğuk ve sert olurlar. Kas bağlarının esneklikleri azalır. Tatamilerdeki girinti çıkıntılara takılan ayak parmakları zarar görebilir. Isınmalar dojo ve iklim şartlarına göre yapılmalıdır. Yazın ısınmalar nefes egzersizi ağırlıklı olabilir.
Evet, Aikido ömür boyu yapılabilen bir uğraştır. Yeter ki bedenimize haksızlık etmeyelim. İyi çalışmalar!
Yukarıdaki yazı Suavi Kendiroğlu tarafından kaleme alınmıştır.

