Aikido Sakatlanmaları

Maalesef Aikido antrenmanlarındaki riskleri hafife alıyoruz. Oysa O-Sensei’nin dojo kuralları içinde en önemlisi her Aikido tekniğinin ölümü ve yaşamı ayırabilecek güçte olduğu ve çok dikkatli çalışılması gerektiğiydi. Burada en büyük sorumluluk hocalara düşüyor. Dojoya yeni gelen öğrencinin en kısa surede dikkatli ve verimli çalışmaya alışması aslında ilk izlenimlere dayalıdır. Genelde Aikido sadece başkaları ne yapıyorsa ona uymakla öğrenilir. Söze gerek yoktur. Doğru çalışılan bir Dojoya düştüyseniz ne ala. Eğer bilinçsizce çalışılan bir ortama girmişseniz başınıza gelecekler daha işin başında bellidir. Bazı aikidocuların kendilerini ne kadar sık sakatladıklarını görüyorsunuz.

1) Doğru zihin durumu: Duyarlı ve uyanık oluş, yaralanmaların önüne geçtiği gibi teknikleri doğru öğrenmenizi de sağlar. Derse tüm dikkatini vermek aynı zamanda bedenini de öğretinin hizmetine sunmak demektir. İyi bir öğrenci en kısa surede zarar vermemeyi ve kendi canını yakmamayı da öğrenir. Hocaya ve çalışma arkadaşlarınıza güven duymuyorsanız mutlaka bazı tatsız tecrübeleriniz olacaktır. Aikido iki kişiyle yapılır. Karşınızdakinden beklediğiniz duyarlılığa siz sahip misiniz? Çalışırken dikkatinizi Ukenize ya da Nagenize verin. Açılıp kapanan dojo kapısına dönüp bakmayın.

2) Ukemiler: Ukemi, düşmek demek değildir. Aradaki fark Ukemi’nin istemli yapılmasıdır. Kelime UKERU (kabul etmek/almak) kökünden türemiştir. MI ekiyse insan bedenini hatta ceninin ana rahmindeki pozisyonunu anlatır. Yani UKEMI, kendi bedenini kabul etmek ya da cenin pozisyonu almak olarak yorumlanabilir. Aikido ukemisi Judodakilerden farklıdır. Ukemi asla yerde bitmez. Uke ukemiden sonra Nage’ye dönüşür. Oysa modern Judo’da (özellikle Ushiro ve Yoko ukemilerde) basit anlamda, ukemiyle teknik (çalışma/egzersiz) biter. Kazanan ve kaybeden taraflar ayrılmıştır. Aikido ise çatışmaya her iki tarafında kazanacağı bir çözüm getirir. Uke de, Nage de Aikidocu olarak kabul edilirler. Judo tipi (yere el vurmalı) ukemiler bedenin düşüşten aldığı sokuru pek azaltmazlar. Oysa bizim ukemilerimizde şok, beden üzerindeki sonsuz sayıdaki noktalara dağılarak emilir. Ukemilerle ilgili ikinci önemli nokta da gerekmeyen yerde, doğal olanın dışında parende atmaktır. Oysa uke için yerleşmek de bir çözümdür. Örneğin kotegaeshi’de bir bacağı katlayıp yere çökmek de çalışmayı ayni şekilde sürdürmeyi sağlar. Böylece sakatlanma ihtimali ortadan kalkar. Yüksek düşüşlerde yere ne kadar yumuşak inseniz de bunu mahsus yaptığınızda hareketsiz organlarınızı (böbrekler vs) uzun vadede tahrip edersiniz. Aklımıza gelmeyen şeylerden biri de gözdeki ağ tabakanın yırtılmasıdır. Eğer nageniz sizin ille de (sözle) belirli bir şekilde düşmenizi istiyorsa bir mazeret bulun ve istemediğiniz şeyleri asla yapmayın. Çoğunlukla. Birinci maddedeki zihin durumu (güven ve pozitif hisler) oluşmamışsa ukemilerde sakatlanmalar doğabilir. Aikido’yu gösteri sanatı gibi ele alan öğrenciler, ustalara özenerek ukemi yapmaya çalışmaktalar. Henüz Aikido’nun beden üzerindeki kas yumuşaması ve rahatlama etkileri oluşmadan, tabiri caizse kazık gibi sert bir vücutla Ukemi düzgün de yapılsa sonuç pek tatmin edici olamaz. Antrenman öncesi hazırlıklar bu noktada önemini gösteriyor. Bunlara dikkat edilirse ukemiler yorucu olmaktan çıkar. Saatlerce nefes nefese kalmadan çalışmak mümkün olur.

3) Nagewaza : Iriminage ve Shihonage en tehlikeli tekniklerin başında gelir. Japon üniversitelerinde 1980′li yıllarda yapılan bir araştırmaya göre ölümler (yanlış okumadınız ölümler!), yoğun ukemi (bir antrenmanda 150-200) yapılan seanslarda ve bu iki teknik esnasında ortaya çıkmaktadır. Kafa bir veya daha çok kez yere vurmuştur. Beyin damar yapısı parmak izi gibi insandan insana farklılık gösterir. Bazılarımız bu tip darbelere dayanıksızız. Bunu da talihsiz bir şekilde keşfetmek söz konusu olduğundan aşırılıktan kaçınmak en iyisidir. Yeri gelmişken hatırlatalım, dikkatiniz dağılmışsa ve toparlanamıyorsanız antrenmana ara verin. Hocalık yapan arkadaşlarımız da lütfen öğrencileri ayrı ayrı ele alarak her birinin değişik metabolizmalara sahip olduklarını unutmasınlar. Zaten Aikido’nun bireysel bir yol olduğunu söylemiyorlar mı?

4) Nitelik-Nicelik: Antremanlarin miktarı tabii ki önemlidir. Ancak bu sureyi dolduran çalışmanın kalitesi daha da önemlidir. “İki saat çalıştım.” ya da “On yıllık Aikidocuyum” sözlerinin tek başına anlamı yoktur. O söz konusu olan iki saat ya da on yıl nasıl değerlendirilmiş acaba? Bir antrenmanda dökülen ter o antrenmanın sportif yoğunluğunu gösterir. Öğrencilerin kavradıkları incelikler ise öyle yorgunlukla, kasla ölçülemez. Aikido sinir siteminin de katılımını gerektiren bir uğraş. Bakarsınız bir teknikteki ritmi müzik dinlerken çözmüşsünüz.

5) Çalışma düzeni: Tatami’yi doğru paylaşmak çok önemli. Soyunma odasında, yolda yürürken dikkatsizce davranan, başkalarına çarpan kişilerin bunu anlaması zordur. Aikido da bu tip hatalı sosyal davranışları düzeltmiyor mu? Çalışma düzeninin olmayışı birbiriyle çalışmayanların bile çarpışmalarına, birbirlerinin üstlerine düşmelerine neden olur. Dojoları kapasitesinin üstünde dolduranlardan burada bahsetmeyeceğim, çünkü bu konuda öğrencilere de sorumluluk düşüyor. Bir düzen önermek gerekirse şunu söyleyebilirim: Düşenler (ukeler), çalışılan teknik ne olursa olsun tatami dışına doğru düşer ya da düşürülürlerse sorun kalmaz. “Tatami dışı” sözünü bir yön ifadesi olarak kullanıyorum. Bazı günler dojo daha kalabalık ya da daha tenha olabilir. Bunu bir fırsat olarak görüp o günün dersini bu duruma uyarlamak yoluna gidilebilir.

6) Isınmalar: Farklı mevsimlerde farklı uzuvların sakatlanmaları söz konusudur. Örneğin soğuk havalarda el ve ayak parmakları soğuk ve sert olurlar. Kas bağlarının esneklikleri azalır. Tatamilerdeki girinti çıkıntılara takılan ayak parmakları zarar görebilir. Isınmalar dojo ve iklim şartlarına göre yapılmalıdır. Yazın ısınmalar nefes egzersizi ağırlıklı olabilir.

Evet, Aikido ömür boyu yapılabilen bir uğraştır. Yeter ki bedenimize haksızlık etmeyelim. İyi çalışmalar!

Yukarıdaki yazı Suavi Kendiroğlu tarafından kaleme alınmıştır.

Bu yazı toplamda 537, bugün ise 0 kez görüntülenmiş.